نگاهی به فعالیت های موسسه نمایشگاههای فرهنگی ایران

موسسه نمایشگاه های فرهنگی ایران در سال 1371 از دل دبیرخانه نمایشگاه بین المللی کتاب تهران بیرون آمد. هدف اصلي از تأسيس اين مؤسسه برگزاري نمايشگاه بين­ المللي كتاب تهران، برگزاري نمايشگاه­هاي كتاب در استان­ها و نقاط دوردست كشور، برگزاري جشنواره­هاي فرهنگي در داخل و خارج و رشد و توسعه كتاب و كتابخواني در سطح كشور بوده است.. حضرت آیت الله خامنه ای در بازدید از ششمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران اظهار داشتند که نمایشگاه کتاب تهران به استانهای کشور نیز برده شود و متعاقب این امر اولین نمایشگاه کتاب استانی در سال 1371 در گیلان برگزار شد. از آن سال به بعد این موسسه به عنوان دبیرخانه و مجری نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، نمایشگاههای کتاب استانی و نمایشگاههای کتاب خارج عمل کرده است.

اين مؤسسه طي دو دهه اخير فعاليت­هاي چشمگيري در حوزه كتاب و كتابخواني و نمايشگاه­هاي كتاب به شرح ذيل انجام داده است:

1- نمايشگاه بين ­المللي كتاب تهران

نمايشگاه بين­المللي كتاب تهران هر ساله نيمه اول اردیبهشت ماه در تهران برگزار مي­شود. اين نمايشگاه بعد از 29 دوره برپايي به يكي از مهمترين نمايشگاه­هاي كتاب در سطح خاورميانه و آسيا تبديل شده است.

بازديد ميليون­ها نفر از اين نمايشگاه، از جمله هزاران دانشجو، دانش ­آموز، ناشر، كتابدار و خانواده­ ها ... اين نمايشگاه را به مهمترين رخداد فرهنگي كشور ايران تبديل كرده است.

هر ساله به طور ميانگين بيش از 2500 ناشر داخلي و 600 ناشر خارجي در اين نمايشگاه حضور مي­ يابند. عمده كتاب­هايي كه توسط ناشران خارجي در اين نمايشگاه ارايه مي­شود به زبان انگليسي و عربي است، اما كتاب­هاي ديگري نیز به زبان­هاي فرانسوي، آلماني، چيني، كره­ اي و ژاپني در اين نمايشگاه عرضه مي­شود.  بيست و نهمین دوره اين نمايشگاه برای اولین بار در محل شهر آفتاب برگزار شد و بيش از 28 كشور در آن حضور داشتند.
2- نمايشگاه­هاي كتاب استاني

نمايشگاه­هاي كتاب استاني يكي از مهمترين رخدادهاي فرهنگي در استان­­هاي كشور است كه برپايي آن از سال 1371 توسط مؤسسه نمايشگاه­هاي فرهنگي ايران آغاز شده است. اين نمايشگاه­ها كه حمايت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي برگزار مي­شود هم اكنون به تعداد 304 نمايشگاه رسيده است. اين نمايشگاه به صورت سالانه در مراكز 30 استان كشور برگزار مي­شود. ترويج و گسترش فرهنگ كتاب و كتابخواني، بالا بردن ميزان سطح آگاهي و دانش جامعه، به ويژه مناطق دور دست كشور، توسعه فرهنگي استانها از طريق عرضه مستقيم كتاب، موج آفريني فرهنگي و ايجاد فضاي پرشور و نشاط فرهنگي در كشور طي مدت برگزاري و تشويق مردم، مسئولان و سازمان­ها و نهادها به مشاركت در فعاليت­هاي كتاب خواني، تقويت كتابخانه ها و مجتمع­ هاي فرهنگي، فراهم آوردن زمينه لازم جهت بروز خلاقيت­ها و استعدادهاي بالقوه در مناطق مختلف كشور، تعامل فرهنگي و ارتباط مستقيم ناشران با مردم، خارج ساختن فعاليت­هاي علمي، فرهنگي از حالت متمركز و توزيع اين گونه فعاليت­ها در استان­هاي كشور از مهمترين اهداف برگزاري اين گونه نمايشگاه­ها است.

يكي از دستاوردهاي عمده برگزاري نمايشگاه­هاي كتاب توزيع مناسب، متوازن و متعادل كتاب در سطح كشور و به ويژه مناطق دوردست و خارج از مركز بوده است. براساس تخمين­ ها و پژوهش­ هاي صورت گرفته بيش از 17 درصد از كل توزيع كتاب در كشور از طريق برپايي نمايشگاه­هاي كتاب استاني صورت مي­ پذيرد. به طور متوسط در هر نمايشگاه كتاب استاني بيش از 400 ناشر در نمايشگاه حضور يافته و 40 هزار عنوان كتاب (400 هزار جلد) را در معرض نمايش و فروش مي­ گذارند. اكثر اين كتاب­ها كه با 40 درصد تخفيف ارائه مي­شود توسط مردم و دانشجويان، دانش­آموزان، كتابخانه­ ها و كتاب فروشان خريداري مي­شود كه به بازار كتاب كه عمدتاً در شهرهاي بزرگ ايران تمركز دارد، دسترسي ندارند. سالانه بيش از  170ميليارد ريال كتاب در نمايشگاه­هاي كتاب استاني فروخته مي­­شود كه فروش اين همه كتاب در استان­ها علاوه بر نقش اقتصادي كه براي ناشران دارد بي­شك تأثيرات فرهنگي عميقي نيز بر استان­ها داشته است.

3- حضور در نمايشگاه­هاي خارجي

مؤسسه نمايشگاه­هاي فرهنگي ايران به نمايندگي از نمايشگاه بين­ المللي كتاب تهران و نشر ايران سالانه و به طور مستمر در چندين نمايشگاه بين­ المللي كتاب از جمله نمايشگاه بين ­المللي كتاب فرانكفورت، بلونيا، مسكو، چين، توكيو، شارجه، استانبول، پاريس و ... حضور مي­يابد.

اين مؤسسه از سال 1385 تاكنون در بيش از 70 دوره نمايشگاه بين ­المللي كتاب در سطح جهان حضور يافته است و با بسياري از اين نمايشگاه­ها قرارداد تبادل غرفه رايگان دارد.

4- نشر در حوزه ادبيات معاصر

نشر كتاب در حوزه داستان، ادبيات و شعر معاصر از ديگر فعاليت­هاي مؤسسه نمايشگاه­هاي فرهنگي ايران است. اين مؤسسه تاكنون بيش از 280 عنوان كتاب در اين حوزه منتشر كرده است كه بعضي از اين كتاب­ها به ديگر زبان­ها ترجمه شده است. اين مؤسسه آمادگي دارد در زمينه ترجمه آثار ايراني با ناشران علاقمند در ديگر كشورها همكاري نمايد.

عملکرد سالیانه

گزرش نمایشگاههای کتاب استانی، نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، نمایشگاههای خارجی، آمار توزیع کتاب، هفته های فرهنگی و ... از جمله مطالبی است که در این گزارشها به صورت مصور و رنگی می توانید ملاحضه کنید